40 yaşından sonra eskisi gibi yiyor ama kendinizi daha mı kötü hissediyorsunuz? İşte bunun gerçek nedeni
Genellikle 40 yaş civarında tuhaf bir his baş gösterir: Her zamanki gibi yersiniz, ancak vücudunuz artık aynı şekilde tepki vermez. Şişkinlik, yorgunluk, yavaş sindirim, bir türlü verilemeyen birkaç kilo. Ve hayır, mesele öylesine söylenip geçilen “yavaş metabolizma”dan ibaret değildir.
Gerçek şu ki, alışkanlıklar aynı kalsa da vücut değişir. 40 yaşından sonra neden eskisi gibi yiyip kendimizi daha kötü hissettiğimizi anlamak, cezalandırıcı diyetlere ya da aşırı kısıtlamalara başvurmadan yeniden iyi hissetmenin ilk adımıdır.
Metabolizma 'bozulmaz', daha seçici hale gelir
En yaygın efsanelerden biri, 40 yaşından sonra metabolizmanın durduğudur. Oysa birçok beslenme uzmanı ve diyetisyenin de açıkladığı gibi metabolizma, tekrarlanan hatalara karşı daha az toleranslı hale gelir.
25 yaşındayken iz bırakmayan büyük bir tabak makarna, akşam yenen tatlı ya da sık sık yapılan aperitifler artık kendini hissettirir. Bunun nedeni “kötü” beslenmeniz değil, vücudunuzun bunu telafi etmeye daha az yatkın olmasıdır.
Hormonlar değişir (erkeklerde bile)
40 yaşından sonra önemli hormonal değişiklikler devreye girer. Kadınlarda perimenopoz yaklaşırken erkeklerde testosteron düzeyi yavaş yavaş düşmeye başlar.
Vücutta olanlar:
- özellikle karın bölgesinde yağ birikiminin artması
- şekerin daha az verimli işlenmesi
- genellikle fark edilmeyen ancak sürekli olan “sessiz” iltihaplanmanın artması
Birçok beslenme uzmanı önemli bir noktada hemfikirdir: Farkı yaratan, yiyecek miktarından çok vücudun yiyecekleri metabolize etme ve kullanma biçimidir.
Daha yavaş sindirim, daha hassas bağırsaklar
40 yaşından sonra “her zamanki gibi” yemek yediğiniz hâlde şişkinlik hissediyorsanız, bunun çok yaygın bir durum olduğunu bilin. Bu genellikle tabağınıza ne koyduğunuzdan değil, vücudunuzun bugün aynı yiyeceklere nasıl tepki verdiğinden kaynaklanır. Zamanla sindirim sistemi değişir ve daha hassas hâle gelir. Yaş ilerledikçe şunlar değişir:
- sindirim enzimlerinin üretimi
- bağırsak mikrobiyotasının bileşimi
- şeker, laktoz ve rafine gıdalara karşı tolerans
Bu, her zaman yediğiniz yiyeceklerin neden artık sizi rahatsız etmeye başladığını açıklar. Bu, aniden ortaya çıkan bir intolerans değil, vücudun uyum sağlayamamasıdır.
Daha kötü uyuyoruz (ve bu her şeyi etkiliyor)
Özellikle 40 yaşından sonra sıklıkla göz ardı edilen bir konu da uykudur. Az ya da kalitesiz uyku, açlığı ve tokluğu düzenleyen hormonları doğrudan etkiler ve beslenme düzeni değişmese bile yiyeceklerle ilişkinizi değiştirir.
Kaliteli dinlenemediğinizde şunlar yaşanabilir:
- şekerli yiyeceklere ve hızlı sindirilen karbonhidratlara yönelik isteğin artması
- özellikle günün sonunda porsiyonları kontrol etmenin zorlaşması
- sürekli yorgunluk hissi ve gün içinde enerji düşüşleri
Birçok klinik beslenme uzmanına göre 40 yaşından sonra beslenme ve uyku kalitesi birbiriyle yakından bağlantılıdır: Dinlenme kalitesini artırmak, çoğu zaman farkında bile olmadan daha iyi beslenmek anlamına gelir.
Aynı yemek ama daha az egzersiz
Bir başka önemli nokta da farkında olmadan daha az hareket etmemizdir. Hareketsiz çalışma, daha az boş zaman, daha fazla stres. Sorun eskisi gibi yemek yemek değil, çok daha az hareket ederken eskisi gibi yemek yemektir.
40 yaşından sonra sıklıkla değişenler:
- daha az kas kütlesi
- günlük kalori harcamasında azalma
- daha yavaş toparlanma
Ne yapmalı (hayatınızı aksatmadan)
40 yaşından sonra meydana gelen değişikliklere rağmen beslenme alışkanlıklarını tamamen değiştirmek gerekmez. Vücut köklü kısıtlamalar değil, değişen fizyolojiye uyum sağlayacak daha bilinçli ve hedefe yönelik seçimler ister.
Birçok beslenme uzmanı bu konuda hemfikirdir: Doğru şekilde yapıldığında küçük değişiklikler; sindirimi, enerjiyi ve genel iyilik hâlini, birkaç hafta uygulanan katı bir diyetten çok daha fazla iyileştirebilir.
Birçok beslenme uzmanının önerdiği bazı adımlar:
- Proteinlere ve liflere daha fazla yer verin
- Şekerli ve aşırı işlenmiş gıdaları azaltın (bunları “hep yiyor” olsanız bile)
- Daha düzenli saatlerde yemek yiyin
- Bağırsak sağlığınıza ve uykunuza özen gösterin
- Aşırıya kaçmadan düzenli olarak hareket edin
Beden yanlış değil: sadece dil değiştiriyor
40 yaşından sonra “daha kötü” beslenmeyiz; değişmiş bir bedende eskisi gibi besleniriz. Bunu anlamak, hayal kırıklığını, suçluluk duygusunu ve gereksiz diyetleri önler.
Asıl sır, vücudun sinyallerini dinlemek, küçük değişiklikler yapmak ve gerekirse yalnızca kalori miktarına değil, içinde bulunulan koşullara da bakabilen bir beslenme uzmanına danışmaktır. Vücudunuz size ihanet etmiyor; sadece onunla birlikte gelişmenizi istiyor.
Daniele Mainieri
Yorumlar