Helal nedir? Ramazan ayının anlamı, kuralları ve farklılıkları (ve neden bu konu hakkında giderek daha fazla konuşuyoruz)
Müslümanlar için kutsal bir ay olan Ramazan'ın başlamasıyla birlikte helal kavramıyla ilgili her şeye olan ilgi de artıyor. Peki ama helal gerçekten ne anlama geliyor? Sadece dini bir mesele mi yoksa gıda kalitesi, gıda güvenliği ve etik seçimlerle de bir ilgisi var mı?
Eğer bu soruyu bir etiketin önünde ya da kasap tezgahında kendinize en az bir kez sorduysanız, doğru yerdesiniz. Çünkü günümüzde helalin ne anlama geldiğini anlamak sadece kültürel bir merak değil, İtalya'da bile hızla değişen küresel gıda pazarını daha iyi okumanın anahtarıdır.
Helal ne demektir: doğru anlam (çevirinin ötesinde)
Arapça'da helal kelimesi kelimenin tam anlamıyla 'yasal', 'izin verilen' anlamına gelmektedir. İslami bağlamda, Kuran yasası olan Şeriat'ın emirlerine uygun olan her şey anlamına gelir. Helal gıdadan bahsedildiğinde, kesin dini kurallara göre Müslümanlar tarafından tüketilebilecek gıdalar kastedilmektedir. Helalin karşıtı haram ya da 'yasak'tır.
Ancak dikkat: helal sadece etle ilgili değildir. Şunları içerebilir:
- İçecekler
- İşlenmiş malzemeler
- Gıda katkı maddeleri
- Kozmetik
- Takviyeler
Bu, helal sertifikasyonunun sadece ana bileşeni değil, tüm üretim zincirini kapsadığı anlamına gelir.
Helal et: gerçekten ne değişiyor?
En iyi bilinen hususlardan biri helal kesimle ilgilidir. Kurallar şunları şart koşmaktadır:
- Hayvan kesim sırasında sağlıklıdır.
- Dini bir dua okunur.
- Kan akıtma işlemi tamamlanmış olmalıdır.
- İslami kurallara aykırı hiçbir yöntem kullanılmaz.
Bu işlem dabiha olarak adlandırılır.
Birçok Müslüman tüketici için bu kurallara uymak sadece manevi bir mesele değil, aynı zamanda bir güven ve şeffaflık meselesidir. İşte bu noktada sertifikasyon devreye giriyor.
Ayrıca okuyun:
Helal sertifikası: neden bu kadar önemli?
Bir ürünün helal olması için 'domuz eti içermemesi' yeterli değildir. Tanınmış kuruluşlar tarafından verilen resmi helal sertifikasına ihtiyacı vardır.
Bu sertifika şunları doğrular:
- İçindekiler helaldir.
- Haram maddelerle kontaminasyon yoktur
- Üretim süreçleri uyumludur.
Küresel pazarda helal sertifikası gerçek bir stratejik varlık haline gelmiştir. Milyarlarca Euro değerinde ve Avrupa'da da her yıl büyüyen bir sektörden bahsediyoruz. Giderek daha fazla sayıda Avrupalı şirket, sadece dini nedenlerle değil, aynı zamanda izlenebilirlik ve kaliteye önem veren bir kamuoyunu yakalamak için de uyum sağlıyor.
Helal kalite ile eş anlamlı mıdır?
İşte bu noktada soru ilginçleşiyor.
Pek çok kişi helal kavramını temizlik, güvenlik ve tedarik zincirinin kontrolüne daha fazla odaklanılmasıyla ilişkilendirmektedir. Bu kısmen doğrudur: sertifikasyon sıkı kontroller ve standartlar anlamına gelir. Ancak, helal otomatik olarak 'daha sağlıklı' veya 'daha besleyici' anlamına gelmez. Sadece dini uygunluğu gösterir.
Ancak güçlü bir psikolojik etkisi vardır: bir ürün sertifikalı olduğunda daha kontrollü ve dolayısıyla daha güvenilir olarak algılanır. Bu, gayrimüslimlerin bile satın alma tercihlerini etkileyen klasik bir güven mekanizmasıdır.
Helal olmayanlar: haram gıdalar
Helalin ne anlama geldiğini gerçekten anlamak için neyin haram olarak kabul edildiğini bilmek de yararlıdır.
Yasaklı gıdalar şunlardır:
- Domuz eti ve domuz ürünleri
- Alkol ve alkollü içecekler
- Kan
- Ritüel kesimden önce ölen hayvanlar
- Yasal olmayan kaynaklardan elde edilen bileşenler (sertifikalı olmayan jöleler gibi)
İşte tam da bu noktada birçok işlenmiş ürün 'gri alan' haline gelmektedir. Jöleler, enzimler, tatlandırıcılar: menşeini anlamak her zaman kolay değildir.
Bu nedenle etiketteki 'helal' ibaresi, bu ilkelere sıkı sıkıya bağlı olanlar için çok önemlidir.
Ramazan'da helal: gerçekten ne değişiyor?
Şafaktan gün batımına kadar oruç tutulan Ramazan ayında helal gıda kavramı daha da merkezi bir önem kazanır. Orucu bozan akşam yemeği olan iftarla birlikte yemek seçimi daha bilinçli hale gelir: kalite, menşe ve dini uygunluk her zamankinden daha fazla önem taşır. Yemek sadece beslenmenin değil, paylaşmanın ve kimliğin de bir anı haline gelir. Etnik olmayanlar da dahil olmak üzere süpermarketlerde ve restoranlarda helal sertifikalı ürünlere olan talebin bu dönemde artması tesadüf değildir.
Daniele Mainieri
Yorumlar