Evde bitkisel süt yapmak: Sağlık açısından gerçekten daha mı iyi?

Bu, bitkisel bir bazın (yağlı tohumlar, tahıllar, tohumlar) suyla karıştırılması ve ardından karışımın süzülmesiyle yapılan bir içecektir. Badem, yulaf, kaju fıstığı, pirinç, fındık, soya... herkes için bir şey var. Sonuç mu? Pürüzsüz, kremsi bir sıvı, sabah yulaf lapası veya latte için mükemmel!

Ancak pratik ve modaya uygun yönlerinin ötesinde, tüm farkı yaratan her şeyden önce içeriklerin besleyici kalitesi ve şeffaflığıdır.

“Bitkisel süt” dediğimiz şey aslında “bitkisel içecek”tir; çünkü süt terimi hayvansal ürünler için ayrılmıştır (1234/2007 sayılı AT Tüzüğü). Üstelik bu içecekler, düşündüğümüzden çok daha fazlasını içerebilir:

• Yalnızca %2 ila %8 oranında ana bileşen (badem, yulaf…) – kaynak: 60 Millions de Consommateurs, 2021
• Katkı maddeleri: karragenanlar, fosfatlar, kıvam artırıcı gamlar
• İlave edilmiş veya “gizlenmiş” şeker (konsantre elma suyu, pirinç şurubu vb.)
• Yağlar (doku kazandırmak için genellikle ayçiçeği yağı veya kolza yağı)

INRAE’de beslenme araştırmacısı olan Dr. Anthony Fardet, “Bir gıda ne kadar çok işlenmişse sağlık açısından o kadar kötüdür” diye hatırlatıyor. Oysa birçok endüstriyel bitkisel süt, NOVA sınıflandırmasına göre ultra işlenmiş ürünlerdir...

Avantajları:

• İçeriği kontrol edebilme

Koruyucu, katkı maddesi veya gizli şeker yok. Sağlıklı beslenmenin temeli de budur: Tabağınıza (veya kasenize) ne koyduğunuzu bilmek.

• Daha fazla besin öğesi

Endüstriyel badem sütü %3 badem içerirken, ev yapımı bir versiyonda bu oran kolayca %10 ila %15’e çıkabilir. Sonuç: Daha fazla lif, protein, magnezyum ve doğal kalsiyum (özellikle badem, fındık veya susam tohumlarında).

• Daha düşük glisemik indeks

Bu, özellikle şekersiz tam tahıllardan (yulaf, pirinç) yapılan ev yapımı sütler için geçerlidir. Kan şekerini dengelemek veya ani açlık krizlerinden kaçınmak isteyenler için iyi haber.

• Çevreye daha duyarlı

Daha az nakliye, daha az ambalaj. Oxford Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmaya göre, bitkisel sütlerin karbon ayak izi, hammaddesine bağlı olarak inek sütünden 3 ila 10 kat daha düşüktür (Poore & Nemecek, Science, 2018).

Dikkate alınması gereken dezavantajlar:

• Besinlerle zenginleştirilmemiş olması

Marketlerde satılan sütlerin aksine, ev yapımı versiyonlar kalsiyum, D vitamini veya B12 vitaminiyle zenginleştirilmez. Vegan beslenenlerin bu besin öğelerini başka yollarla almaları önemlidir.

• Daha kısa saklama süresi

Buzdolabında en fazla bir hafta dayanır. Bu nedenle makul miktarlarda hazırlamak gerekir.

• Günlük kullanımda daha az pratik olması

Blenderdan geçirme, süzme, temizleme… Bunlar biraz planlama gerektirir (ama aynı zamanda yavaşlamak ve mutfakla yeniden bağ kurmak için de bir fırsattır).

Temel malzemeler:

150 g yulaf ezmesi

1 l soğuk su

İsteğe bağlı: Tatlandırmak için 1 hurma, bir tutam tuz, biraz vanilya

Yapılışı:

• Soğuk suyu ve yulaf ezmesini blenderda 1 dakika boyunca karıştırın.
• Bir süzme torbasını derin bir kabın içine yerleştirin ve karışımı torbaya dökün. Torbada sıvı kalmayana kadar sıkın.
• İşte bu kadar, yulaf sütünüz hazır! Bir şişeye aktarın ve buzdolabında 1 hafta saklayın.

Ek bilgi: Kalan posa (okara olarak adlandırılır) kurabiyelerde harika bir şekilde değerlendirilebilir. Tarife buradan ulaşabilirsiniz!

Ev yapımı bitkisel süt, şu amaçlara ulaşmak isteyenler için sağlık açısından gerçekten avantajlıdır:

• Ultra işlenmiş ürünlerden kaçınmak
• Besin öğeleri bakımından daha zengin içecekler tüketmek
• Atık miktarını azaltmak
• İçeceği kendi damak zevkine göre uyarlamak

Ancak endüstriyel ürünleri de şeytanlaştırmamak gerekir. Bazı markalar, günlük kullanımda oldukça pratik olan basit içerikli ve besinlerle zenginleştirilmiş tarifler sunuyor!