Tek bir sakız çiğnendiğinde binlerce mikroplastik açığa çıkar.
Bir sakız çiğnediğimizde gerçekte neler olduğunu düşünmek için pek durup düşünmeyiz. Tadının ya da esnek dokusunun ötesinde, bu basit hareket ağzımıza görmediğimiz, hissetmediğimiz ama orada bulunan küçücük plastik parçacıklar salıyor olabilir. Los Angeles Kaliforniya Üniversitesi (UCLA) tarafından yapılan yeni bir araştırma, her bir gram sakızın, çiğneme sırasında birkaç dakika içinde salınan 600'e kadar mikroplastik içerebileceğini ortaya koydu.
Araştırmacılar ne keşfetti?
Bilim insanları bu sonuçlara ulaşmak için sentetik ve doğal bazlı on sakız markasını analiz etti. Sonuç şaşırtıcıydı: Her durumda, sakızlar tükürükle temas ettiğinde mikroplastik salındığı tespit edildi.
Ortalama olarak gram sakız başına yaklaşık 100 parçacık bulundu; bazı örneklerde ise bu sayı gram başına 600'e kadar çıktı. Bir sakızın genellikle 2 ila 6 gram ağırlığında olduğu düşünüldüğünde, birkaç dakika içinde tek bir sakızdan 3.000'e kadar mikroplastik salınmasından söz ediyoruz.
Çalışmada ayrıca bu parçacıkların %94'ünün çiğnemenin ilk sekiz dakikasında salındığı gözlemlendi. Başka bir deyişle, sakızlarını sık sık değiştirenler, tek bir sakızı daha uzun süre çiğneyenlere göre daha fazla plastik parçacığa maruz kalıyor.
Bu mikroplastikler nereden geliyor?
Doğal reçinelerden yapılan sakızların bu sorundan muaf olduğu düşünülse de, çalışma bunun tam tersini göstermiştir. Kullanılan baz ne olursa olsun, ürünün üretim süreci, ambalajlanması veya depolanması sırasında kontaminasyon meydana gelebilir.
Sağlık riski oluşturuyor mu?
Bugün itibarıyla mikroplastiklerin insan vücudu üzerindeki tüm etkileri henüz kesin olarak bilinmiyor. Bazı çalışmalar mikroplastikleri iltihaplanma süreçleri, oksidatif stres ve olası hücresel değişikliklerle ilişkilendiriyor; ancak araştırmalar hâlâ sürüyor. Bilim dünyasını özellikle endişelendiren, mikroplastiklerin dokularımızda fark edilmeden ve sürekli birikebilmesi; böylece şişelenmiş su, deniz ürünleri, soluduğumuz hava ve artık sakız gibi çeşitli gündelik kaynaklardan gelen küçük dozların bir araya gelmesi.
Sakız çiğnerken alınan miktar diğer maruziyet yollarına kıyasla nispeten düşük olsa da, henüz tam olarak ölçülmemiş olan bu birikimli etki, konunun araştırmacılar tarafından yakından izlenmesine neden oluyor. Endişelenmek için bir neden yok; ancak konuyu temkinli ve dikkatli biçimde izlemeyi sürdürmek için geçerli nedenler var.
Maruziyeti azaltmak için ne yapabiliriz?
Sakızı günlük hayatımızdan tamamen çıkarmamız gerekmiyor; ancak bazı basit alışkanlıklar mikroplastik alımını en aza indirmeye yardımcı olabilir:
- Tüketimi ölçülü tutun: Gün boyunca sürekli sakız çiğnemekten kaçının.
- Çiğneme süresini uzatın: Tek bir sakızı daha uzun süre kullanmak, ek parçacıkların salınmasını azaltır.
- Kaliteli markaları tercih edin: Üretim süreçleri ve hammaddeleri üzerinde daha sıkı denetim sağlayan üreticileri tercih etmek maruziyeti azaltabilir.
Her sakızın içinde görmediğiniz (ama olan) şey
UCLA'nın çalışması, günlük hayatımızdaki mikroplastiklerin görünmez haritasını genişletiyor. Bilim, mikroplastiklerin uzun vadeli olası etkilerini araştırmayı sürdürürken biz de gündelik yaşamımızda daha bilinçli küçük seçimler yapabiliriz. Çünkü bazen basit bir sakız bile beslenmemizde ne kadar çok ayrıntının, mikroskobik olanlar da dâhil, çevremizi sardığını hatırlatır.
Patricia González
Yorumlar