Cava'yı kurtarmak için bir çay kaşığı mı? Bu köpüklü efsanenin ardındaki bilim

Noel geleneklerle doludur: Noel şarkıları söylemek, iki yılda yiyebileceğimizden daha fazla nuga satın almak, 6 Ocak'ta roscón de Reyes yemek... ve elbette, açık köpüklü şarap şişesinin ağzına bir kaşık koyma meşhur numarasına başvurmak. Bu basit hareketin kabarcıkları koruyacağı ve şarabın bir sonraki kadehe kadar karakteristik köpüklü yapısını sürdüreceği umulur. Ancak sizi hayal kırıklığına uğratmak istemeyiz: bilime göre bu numara işe yaramıyor. Bu teorinin hiçbir dayanağı yok.

Reims Üniversitesi'ndeki (Fransa) uzmanların yaptığı çalışmalar da dâhil olmak üzere birçok araştırma, şişenin ağzına bir çay kaşığı yerleştirmenin karbondioksiti korumaya hiçbir etkisi olmadığını göstermiştir. Neden? Çünkü şişe açıldığında içindeki basınç zaten düşmeye başlar. İçine bir çay kaşığı koysanız bile gaz dışarı çıkmanın yolunu bulur. Karbondioksit (CO₂) bir gazdır ve her hâlükârda dışarı kaçar.

Peki bu efsane nereden geliyor? Muhtemelen sözlü geleneğin ve işe yarayan basit alternatiflerin bulunmamasının bir karışımından. Noel döneminin koşuşturmacasında, elinizin altındaki ilk şeyi kapıp işe yarayacağını ummak kolaydır.

Tatillerde bu içeceği gerçekten şenlikli ve köpüklü tutmak istiyorsanız, çatal bıçaklara güvenmekten daha etkili bir planınız olmalı:

• Köpüklü şarap için hava geçirmez tıpalar: Bu özel tıpalar en iyi müttefikinizdir. Kabarcıkların oluşturduğu iç basınca dayanacak şekilde tasarlanmış olan bu tıpalar, şişeyi güvenli biçimde kapatır. Noel bonusu: Akşam yemeği sırasında biri şişeye çarparsa dökülmeleri de önlerler.
• Soğuk en iyi dostunuzdur: Bilim, düşük sıcaklıkların gaz kaybını yavaşlattığını gösteriyor. Bu nedenle, kadeh kaldırdıktan sonra şişeyi hemen buzdolabına ya da buz ve su dolu bir kovaya koyun. Esprili bir ev sahibi olmak istiyorsanız, daha hızlı soğuması için buza tuz ekleyin.
• Hepsini bir kerede servis edin: Kabul edelim, cava yeni açıldığında daha lezzetlidir. Mümkünse ilk kadeh kaldırmanın ardından tüm bardakları doldurun.

Kabarcıklara hayat veren karbondioksit, kapalı şişenin içindeki basınç sayesinde cava içinde çözünmüş hâlde kalır. Şişe açıldığında basınç düşer ve gaz dışarı çıkmaya başlar. İyi bir sızdırmazlık sağlanmadığında kabarcıklar er ya da geç kaybolur ve geriye kimsenin kadehinde istemeyeceği, gazı kaçmış, tatsız bir içecek kalır.

İşte bu noktada kaşığın hiçbir faydası yoktur. Her ne kadar "zarif" görünse de bu araç süreci durdurmaz. Üstelik kaşığı şişeye koymak, gerçek çözümler aramayı unutturabilecek sahte bir güvenlik hissi verebilir.

Hangi içkiyi seçerseniz seçin ya da kaşık kullanmayı tercih edip etmeyin, sorumlu alkol tüketiminin önemli olduğunu unutmamak gerekir. Ölçülü olmak, alkol tüketimiyle ilişkili riskleri en aza indirmenin anahtarıdır. Ve biliyorsunuz: İçki içiyorsanız araç kullanmayın.