Gelato vs. dondurma: ikisini birbirinden ayıran nedir ve hangisi daha sağlıklıdır
Bir dondurma salonuna giriyorsunuz. Varlığından haberdar olmadığınız tatlarla dolu parlak bir vitrin görüyorsunuz: stracciatella, Bronte fıstığı, crumble'lı tiramisu... Ve sonra soru geliyor: dondurma mı yoksa gelato mu istiyorsunuz? Ne diyeceğinizi bilemiyorsunuz. Aynı şey değil miydi?
Spoiler: aynı şey değiller. Aralarındaki farkı anlamak, yazın en sevdiğiniz tatlıyı seçme şeklinizi tamamen değiştirebilir.
İlk bakışta aynı görünürler: soğuk, kremamsı, külah ya da kapta servis edilirler. Ancak doku, tat, hatta erime şekli bile karşınızdakinin gelato mu yoksa dondurma mı olduğunu ele verir. Aralarındaki fark ne? Bu yalnızca bir isim meselesi değil. Onları birbirinden ayıran özellikleri, ne aradığınıza bağlı olarak hangisinin size daha uygun olabileceğini… ve bu kadar benzer görünmelerine rağmen tatlarının neden aynı olmadığını öğrenmek ister misiniz?
Gelato ve dondurma arasındaki fark nedir?
“Gelato” kelimesini gördüğünüzde bunun İtalyancada “dondurma” anlamına geldiğini düşünebilirsiniz. Kısmen öyle. Ancak mesele yalnızca dil ya da kulağa şık gelen yabancı bir isim değil. Gelato ile dondurma yakın akrabadır, evet, ama ikiz değillerdir. İtalyan gelatosunun, klasik Amerikan ice cream'inden ya da İspanya'da ve dünyanın pek çok yerinde yaygın olarak tüketilen dondurmadan farklı kendine özgü özellikleri vardır. Geçmişleri ve hazırlanış yöntemleri farklıdır; en önemlisi de tat deneyimleri düşündüğünüz kadar benzer değildir. Aralarındaki farkı ortaya koyan üç temel unsur var:
Yağ:
Geleneksel ice cream (özellikle endüstriyel ya da Amerikan tarzı olanı) daha fazla krema içerir ve dolayısıyla yağ oranı daha yüksektir (%10 ila %15). Gelato ise kremadan çok sütle yapılır; bu da yağ oranını ortalama %4 ila %8'e düşürür. Bu fark hissedilir: gelato damakta daha yumuşak, daha az bayıcı ve tadı daha belirgindir.
Hava:
Dondurma çırpılırken içine çok miktarda hava katılır (hacminin %80'ine kadar); bu da ona daha hafif bir doku kazandırır. Gelato ise yavaşça ve az hava katılarak (en fazla %30) hazırlanır; böylece çok daha yoğun olur. Bu da bir kaşık gelatonun neden daha zengin, daha yoğun ve daha tatmin edici geldiğini açıklar.
Sıcaklık:
Ice cream yaklaşık -18 °C'de, çok soğuk servis edilir. Gelato ise biraz daha ılık, yaklaşık -12 °C'de sunulur. Bu teknik ayrıntının doğrudan bir sonucu vardır: gelato hemen yenmek üzere tasarlanmıştır ve lezzetleri ilk kaşıktan itibaren daha iyi algılanır. Erimesini beklemenize gerek yoktur.
Hangisi daha sağlıklı?
Geleneksel gelato, daha fazla süt ve daha az krema ile yapıldığı için genellikle geleneksel dondurmadan daha düşük yağ oranına sahiptir. Ayrıca birçok el yapımı çeşidinde doğal malzemeler tercih edilir ve katkı maddelerinden kaçınılır. Ancak dikkat: Kremamsı dokusunu korumak için genellikle daha fazla şeker kullanılır.
Sonuç? Daha az yağa ve daha gerçek bir tada öncelik veriyorsanız, gelato daha iyi bir seçim olabilir. Ancak bu, her zaman kullanılan malzemelere ve ne kadar yediğinize bağlıdır. Sonuçta önemli olan isim değil, malzemeler ve hazırlanış şeklidir.
Patricia González
Yorumlar