Ispanak tarifleri: Dünyayı dolaştıran 6 yemek
Bazı malzemeler yıllardır haksız yere kötü bir üne sahip. Örneğin ıspanak: Kimileri için “yenmesi gereken sebze”, kimileri içinse hızlıca değerlendirilebilecek, elde başka bir şey olmadığında omlete ya da çırpılmış yumurtaya eklenen bir malzeme. Oysa başka ülkelerde nasıl pişirildiğine bakmak, ıspanağın çok daha ilgi çekici bir yeri olabileceğini anlamaya yeter.
Her zamanki klasik ıspanak sotesinden farklı bir şeyler denemek isterseniz, mutfaktan çıkmadan İtalya’dan Yunanistan’a, Fransa, Türkiye, İspanya ve Hindistan’a uzanan altı öneri burada. Üstelik bu tarifler, egzotik görünmelerine rağmen evde kolayca hazırlanabilir; özel teknikler ya da zor bulunan malzemeler gerektirmez.
Ispanaklı Börek - Türkiye
Osmanlı dünyasında ortaya çıkan börek, incecik yufkayı (filo ya da brick hamurunu) çekici ve iştah açıcı bir yemeğe dönüştürür. Yufka iç harçla doldurulur, sarılır ve çoğu zaman fırına verilmeden önce spiral biçiminde dizilir; böylece kesildiğinde halkaları andıran katları ortaya çıkar. En bilinen iç harcı, tuzlu beyaz peynir (feta gibi) ile ıspanaktır; tarife göre biraz dereotu ya da taze soğan da eklenebilir. Böreği bağımlılık yapacak kadar lezzetli kılan zıtlıktır: dışı altın renginde ve çıtır, içi ise sulu ve hafif ekşimsi.
Nohut ve ıspanaklı malai kofta - Hindistan
Hint mutfağında ıspanak (palak) garnitür olarak kullanılmaz; yemeğe katılır, baharatlarla tatlandırılır ve yemeğin ana bileşenlerinden biri hâline gelir. Bu tarifte ıspanak nohutla karıştırılarak sebzeli köfteler (koftalar) hazırlanır; ardından bu köfteler kremamsı ve hoş kokulu bir sosla servis edilir. Ortaya, son damlasına kadar sıyırmak için yanına biraz ekmek (tercihen naan ya da chapati) almayı isteyeceğiniz, damağa hitap eden bir yemek çıkar.
Ispanak ve ricotta malfatti - İtalya
Doğaçlama yemeklerin bile genellikle bir adı olduğu İtalya’da malfatti (kelime anlamıyla “kötü yapılmış”), gnocchi’nin daha salaş bir tür kuzeni sayılır: Ispanak ve ricotta (ya da lor peyniri) ile hazırlanan, bilerek kusurlu bir görünüm verilen yumuşak toplar. Bazen yalnızca şekillerini korumaları için biraz un ya da irmik eklenir. Basit bir yemektir; ancak ricotta kaliteli, ıspanak da iyice süzülmüş olduğunda farkı hemen hissedersiniz: Sonuç daha hafif ve zarif olur. Burada önemli olan mükemmellik değil, tam tersidir: Tereyağı ve adaçayıyla, domatesle ya da üzerine az miktarda parmesan serpilerek tamamlanabilen o rustik yumuşaklık.
Ispanaklı Kiş - Fransa
Kiş, tuzlu tart biçiminde sunulan pratik bir zarafettir: Genellikle milföy hamurundan hazırlanan taban, yumurta ve krema (ya da evdeki tercihe göre süt) ile doldurulur; ardından evde bulunan hemen hemen her malzeme eklenebilir. Kişe mantar, bacon, pırasa ya da somon konabilir... Ispanakla özellikle iyi uyum sağlar; iç harcın kremamsı dokusunu temiz ve hafif tatlı bir sebze lezzetiyle dengeler. Biraz peynir (Comté, Emmental ya da keçi peyniri), kavrulmuş soğan, hatta bir tutam muskat ekleyerek lezzetini tamamlayabilirsiniz. Dinlendikçe güzelleşen, dondurucuda çok iyi saklanan ve ılık ya da soğuk olarak aynı keyifle yenebilen, yapımı zahmetsiz bir yemektir.
Nohut ve ıspanak güveci - İspanya
Nohutlu ıspanak yahnisi, İspanyol mutfağındaki pek çok yemek gibi, mütevazı malzemelerle hem incelikli hem de son derece iç ısıtan bir yemek yapılabileceğini gösterir. Nohut, ıspanak ve kırmızı biberli bir sofrito ya da ezme (bazen kimyon, bazen kızarmış ekmek veya kıvam vermesi için badem eklenir), pek çok evde tanıdık bir temel oluşturur. Bu tarif özellikle Büyük Perhiz ve Kutsal Hafta’yla ilişkilendirilir; ancak güzel bir sulu yemeğin tadını çıkarmak için takvime bakmaya gerek yoktur. Ispanak burada önemli bir rol oynar ve baklagilin yumuşak dokusuna bitkisel bir karşıtlık katar. Yemek çoğu zaman haşlanmış yumurta ya da morina balığı eklenerek tamamlanır, ancak bunlar şart değildir.
Spanakopita - Yunanistan
Spanakopita, birçoklarına göre ıspanakla yapılan en güzel Akdeniz yemeklerinden biridir. Ispanak, beyaz peynir ve otlarla (dereotu, taze soğan, maydanoz… her evin kendine özgü bir karışımı vardır) doldurulmuş filo hamuru katlarından yapılır. Çok ince hamur katları, kesildiğinde çıtırdayan altın renkli bir börek oluşturur; katların arasında yeşil, nemli ve mis kokulu bir iç harç saklıdır. Ispanak; tuzlu, hafif sütlü bir lezzet katan beyaz peynir ve bostanı hatırlatan taze otlarla karıştırılır. Yerken önce hamurun hafif çıtırtısını, ardından yumuşak, taze ve hafif ekşimsi iç harcı hissedersiniz. Ağır ve doyurucu değildir; dengeli, aromatik ve Akdeniz’e özgü bir lezzettir. Sıcak ya da ılık yenebilir.
Ispanakla seyahat etmenin 6 yolu
Sonuçta bu altı tarif, farklı yorumlarla aynı şeyi anlatıyor: Ispanak, doğru şekilde hazırlandığında sıradan bir malzeme olmaktan çıkar ve canınızın çekeceği bir lezzete dönüşür. Bir gün yufka katlarının arasında çıtır çıtır olur; başka bir gün nohut yahnisi gibi iç ısıtan bir kaşık yemeğine dönüşür; bir başka günse peynirle buluşup zarif bir lokma hâlini alır. Bir rota seçin, önlüğünüzü giyin, yemeğinizi hazırlayın ve damak tadınızla dünyayı keşfetmenin keyfini çıkarın.
Patricia González





Yorumlar